تصفیه آب با سیستم های RO چه مزایا و چه معایبی دارد؟

اسمز و حذف مواد معدنی از آب آشامیدنی

بطور کلی اسمز معکوس می تواند موادی همچون نمک، منگنز، آهن، فلوراید، سرب و کلسیم را حذف کند (Binnie et. al., 2002). بیشتر ترکیبات معدنی موجود در آب از نظر فیزیکی بزرگتر از مولکولهای آب هستند و بدین جهت در غشای نیمه تراوا بدام می افتند و زمانی که آب شرب با استفاده از سیستم RO فیلتر می شود، از آن جدا می گردند (AllAboutWater.org, 2004). البته کسانی که از این سیستم استفاده می کنند همواره از جدا شدن مواد معدنی از آب شرب‌ خود نگران هستند.

اسمز معکوس مواد معدنی را حذف می کند

اسمز معکوس (RO) بیش از ۹۰ تا ۹۹٫۹۹٪ از کل آلاینده های موجود در منبع آب آشامیدنی، از جمله مواد معدنی را حذف می کند (شکل ۱ را ببینید). چون مولکولهای مواد معدنی بزرگتر از مولکولهای آب هستند، سیستم RO آنها را جدا می کند. موضوع مربوط به مواد معدنی و سیستم RO ، باعث بروز اختلافاتی میان اندیشمندان حوزه های آب و سلامت شده است. سازمان بهداشت جهانی (WHO) به روشنی تاکید دارد که اکثر مواد معدنی لازم برای حفظ سلامت انسان باید از طریق مواد غذایی و مصرف مکمل ها، و نه از طریق نوشیدن آب، تامین شوند. علاوه بر این، مواد معدنی موجود در آب می توانند برای سلامت انسان مضر باشند. ثابت شده است که کلسیم و منیزیم از عناصر ضروری برای بدن انسان هستند (WQA, 2011). با این حال برخی با استناد به دلایلی ضعیف، ادعا می کنند که ما باید کمبود این عناصر را از طریق مصرف آب جبران کنیم (WQA,2011). آب لوله کشی دارای مواد معدنی مختلفی است که بدن انسان به سختی قادر به جذب آنهاست (Misner, 2004). گمان می رود که وجود این مواد باعث بروز بسیاری از بیماری ها همچون سختی شریان ها (hardening of the arteries)، ورم مفاصل (arthritis)، سنگ کلیه (kidney stones)، سنگ کیسه صفرا (gall stones)، گلوکوم یا آب سیاه (glaucoma)، آب مروارید (cataracts)، کاهش شنوایی (hearing loss)، آمفیزم یا نفخ (emphysema)، دیابت (diabetes) و چاقی (obesity) می شود. مواد معدنی موجود در آبهای لوله کشی، مخصوصا در آبهایی با سخت بالا، به سختی جذب می شوند، و یا توسط بافتهای سلولی دفع می گردند و در صورت تخلیه نشدن، وجود آنها موجب مسدود شدن شریان ها و آسیب های داخلی می گردد (Dennison,193;Muehling,1994;Banik,1989).

مزایا و معایب تصفیه آب با سیستم های RO
مزایا و معایب تصفیه آب با سیستم های RO
(شکل ۱) ممبرین اسمز معکوس (منبع: DOI-BUR, 2009)

مواد معدنی آلی در برابر مواد معدنی غیر آلی

مواد معدنی موجود در آب بر دو نوعند، آلی و غیر آلی. فیزیولوژی بدن انسان از نظر بیولوژیکی مایل به ترکیب با مواد معدنی آلی است. بسیاری از مواد معدنی آلی برای عملکردهای بدن ما از طریق مواد غذایی گیاهی تامین می شوند (Misner, 2004). یک گیاه در حال رشد، مواد معدنی غیر آلی را از خاک جذب می کند و آن را به یک ماده معدنی آلی و مفید تبدیل می نماید (Misner, 2004). وقتی یک ماده معدنی آلی ( حاصل از مواد غذایی گیاهی) وارد معده می شود، باید خود را به یک مولکول پروتئینی خاص وصل کند (chelation) تا بتواند جذب گردیده و برای بافتهایی که به آن نیاز دارند قابل دسترسی شود (Misner, 2004). هنگامی که یک ماده معدنی گیاهی وارد بدن انسان می شود، به عنوان یک کوآنزیم (coenzyme – ترکیبی غیرپروتئینی که برای انجام عملکرد یک آنزیم ضروری است) برای تشکیل مایعات بدن، تشکیل سلول های خونی و استخوانی، و نیز حفظ سلامت انتقال دهنده های عصبی مورد استفاده قرار می گیرد (Balch & Balch 1990).

اسمز معکوس بر روی pH آب تاثیر اندکی می گذارد

وقتی که آب را مصرف می کنید و درون معده شما با مواد غذایی در تماس قرار می گیرد، سطح pH آن بطور خودکار تغییر می کند (Wise, 2011). حتی اگر معده خالی باشد باز هم این اتفاق رخ خواهد داد زیرا اسید معده شما خود به تنهایی چندین برابر اسیدی تر از آب تصفیه شده توسط سیستم RO (با pH بین ۶ تا ۸) است و مقدار آن در حدود ۲ می باشد (Wise, 2011). بدن انسان به طور ثابت سطح pH را تنظیم می کند تا مقدار متعادل را پیدا کند (شکل ۲ را ببینید). بنابراین در شرایط عادی، مقدار متعادل pH که در حدود ۷٫۴ است همیشه ثابت باقی می ماند (Wise, 2011). بدن سالم بسیار قوی است و می تواند به سرعت و به راحتی به pH مطلوب برسد (Wise, 2011). مقدار pH نوشابه های غیر الکلی و نوشیدنی های ورزشی معمولاً در حدود ۲٫۵ ، آب پرتقال در حدود ۳ ، و قهوه در حدود ۴ است، و این در حالی است که ما این نوشیدنی ها را همواره بدون هیچ گونه مشکلی مصرف می کنیم (Wise, 2011).

تصفیه آب با سیستم های RO مزایا و معایب
تصفیه آب با سیستم های RO مزایا و معایب
(شکل ۲) مقایسه مقادیر pH (منبع: Wise, 2011)

نتیجه گیری در مورد مزایا و معایب دستگاه های RO

آب فیلتر شده یا تصفیه شده توسط سیستم های RO ، خالص، تمیز و سالم می باشد. سیستم تصفیه RO در حال حاضر تنها فن آوری است که می تواند بیشتر آلاینده های ظاهر شده (مانند داروهای تجویزی و پرکلرات) و دیگر آلاینده ها (مانند آرسنیک، سیانید و فلوراید) ، که جداسازی آنها با دیگر روش های تصفیه کار مشکلی می باشد، حذف نماید. مصرف بیشتر مواد معدنی غیرآلی و مضر بدین معنی است که بدن در مدت زمان طولانی تری باید تحت فشار قرار بگیرد تا بتواند موادی که در ابتدا بر عدم مصرف آنها تاکید شده است را جذب کند (Wise, 2011). استفاده کنندگان از سیستم های RO نباید در مورد حذف شدن مواد معدنی نگران باشند. WHO (2009) و WQA (2011) به وضوح متذکر شده اند که بدن انسان بیشتر مواد معدنی مورد نیاز را از طریق غذا و یا مکمل های غذایی، و نه آب آشامیدنی، بدست می آورد.

تصفیه آب برای آشامیدن و جلوگیری از آلوده شدن آب

آب مایه ی حیات است که مرتباً از حالتی به حالت دیگر تبدیل می‌شود، اما از بین نمی‌رود. . بیش از ۷۵٪ جرم یک انسان از آب تشکیل شده‌است. انسان ها از آب آشامیدنی (آبی که کیفیت آن مناسب سوخت و ساز بدن باشد) استفاده می‌کنند. بیش از ۷۰درصد كرده زمین را آب پوشانده است ولی از این حجم عظیم آب تنها دو درصدش شیرین و قابل شرب است. ولی متاسفانه موادی مانند نیترات، نیتریت، كلر، رسوبات مضر، میكروبها ویروسها و… كه در داخل این حجم آب كه قابل آشامیدن است وجود دارد و برای از بین بردن آن نیاز به تصفیه آب است از آنجایی كه تمامی این مشكلات در تصفیه خانه ها از بین نمی رود نیاز به استفاده از دستگاهای تصفیه آب خانگی نیز هست كه درصد باقیمانده این مضرات را از بین می برد.

اسمز معكوس

روشی برای تامين آب شرب تمامی مناطق کشور عزيزمان ميباشد. بعنوان مثال به كمك اين روش می توان از آب شور، آب آشاميدنی مطلوب تهيه كرد. اسمز معكوس می تواند تا ۹۸% مواد معدنی حل شده و مواد آلی و كلوئيدی آب را حذف كند. تكنولوژي اسمز معكوس در دهه های اخير با به بازار آمدن انواع جديدی از غشاها، بطور قابل توجهی گسترش يافته است. اسمز معكوس با ظرفيت ۱۰ ليتر در روز الی ۴۰ متر مكعب در دقيقه را می توان از بازارهای جهانی تهيه كرد

آلودگی آبها

تصفیه آب برای آشامیدن و جلوگیری از آلوده شدن آب
تصفیه آب برای آشامیدن و جلوگیری از آلوده شدن آب

آلودگی یكی از مهمترین و حادترین مسائل ناشی از تمدن انسانی در جهان امروز به شمارمی رود؛ چرا كه از اعماق چند هزار متری زمین گرفته تا معادن، آبهای تحت الارضی، بیوسفر، تروپوسفر و حتی در داخل هواپیماهای بلند پرواز و جو خارجی زمین، چرخه و سیستم حیات را مورد تهدید قرار داده است. ذرات معلق در آب، باعث کاهش کیفیت آب آشامیدنی برای انسان و کیفیت آب برای زندگی دریایی می شود. کاهش مقدار نفوذ نور خورشید به آب، کاهش رشد گیاهان و میکروارگانیسم ها را موجب می شود مولكول آلاینده ای كه امروزه از كارخانه یا منبع آلوده كننده ی دیگری مثلاَ در اروپا، وارد محیط می شود، اگر تجزیه نشود یا تغییر شكل ندهد، احتمالاَ بعد از چندی می تواند درریه ی انسانهایی كه در قلب جنگلهای آفریقا یا دشتهای وسیع آسیا زندگی می كنند وارد شود.

تصفیه آب برای آشامیدن

آلودگی برای افراد مختلف مفهوم و معنی متفاوتی دارد. مردم معمولی ممكن است تحریك چشم ناشی از یك گاز یا آب آلوده را آلودگی به حساب آورند. برای كشاورزی كه یك عامل به گیاهان یا حیواناتش آسیب می رساند آلودگی محسوب می شود؛ اما هرگاه بخواهیم تعریف جامع و كلی و در عین حال ساده و همه فهمی برای آلودگی محیط زیست در نظر بگیریم چنین می توان گفت كه آلودگی محیط عبارت است از «وجود یك یا چند ماده ی آلوده كنند در محیط زیست به مقدار و مدتی كه كیفیت یا چرخه ی طبیعی را به طوری كه مضر به حال انسان یا حیوان، گیاه و یا آثار و ابنیه باشد، تغییر دهد.  به بیان ساده تر هرگاه ماده یا موادی بیگانه با غلظتی خاص وارد عناصر محیطی شوند و تعادل طبیعی آنها را بر هم بزنند صحبت از آلودگی می شود.»
اینکه جهان کنونی با بحران محیط زیست روبه رو است، مسئله ی تازه ای نیست که اینجا از آن صحبت شود. کتابها و مقاله های بسیاری روزانه در سراسر جهان منتشر می شود که هشدار دهنده ی این مسئله است. در کشور ما هم تا کنون کتابهای زیادی منتشر شده، مقاله های زیادی منتشر شده وروزنامه ها و نشریات بارها و بارها به این نکته ی مهم پرداخته اند که تکرار آن اینجا ضرورتی ندارد و از موضوع بحث دور است. چیزی که حائز اهمیت است و کارشناسی تخصصی می طلبد این است که به طور ویژه در ایران برای مقابله با این آلودگیها چه اقداماتی شده است؟ سازمانهای متولی محیط زیست
تاچه اندازه توانسته اند در این راستا موفق عمل کنند و باری از آلودگی روزافزون محیط زیست ایران را بردارند؟ آن هم در کشوری که با بحران محیط زیست روبه رو است و این را همه می دانند؛ حتی عموم مردم، هرچندکه این مطلب را ابتدایی درک کرده باشند؛ چه اینکه مردم ایران هر روز شاهد آلودگیهای  بسیاری هستند؛ از آلودگی هوای شهرها گرفته تا طعم بد آبی که استفاده می شود. طراوت جنگلها و رودخانه ها و دریاهای زیبای ایران از بین رفته و مردم به طور فزاینده ای با این بحران روبه رو هستند و شاید وقت آن رسیده باسشد که صراحتاٌ اعلام شود اگر فکری به حال این معضل نشود آلودگی همچون یک بمب ساعتی عمل می کند و بالاخره روزی منفجر می شود و آنگاه تمام سازمانهایی که خود را مدافع این مهم می دانند باید پاسخگو باشند.
نمی توان گفت که کدام آلودگی بیشتر است و کدام خطرناکتر؛ اما بیایید فرض کنیم که مثلاً آلودگی هوا را با رفتن به مناطق غیر آلوده و حتی خیلی ساده تر با زدن یک ماسک حل کنیم(کلاه بزرگی که شاید خود مردم سر خود گذاشته اند)، آلودگی آب را چه می کنیم؟

فراموش نکنیم که آب یک منبع محدود دارد و تجدید آن سالهای سال طول می کشد. در جهان کنونی که تفکر غلط لازمه ی پیشرفت بیشتر به ازای مصرف بیشتر منابع، روند رو به رشدی دارد، وقتی ما به سادگی شیر آب منزل خود را باز می کنیم و آب سرد و گوارا می نوشیم، تصور اینکه این مایه ی حیات روزی تمام شود سخت است، اما به راستی اینگونه است.
بحران آلودگی آب در ایران بسیار جدی تر از چیزی است که رسانه ها بیان می کنند و بی گمان این وظیفه ی دولت است که با این مشکل رو به روشود و آن را حل کند؛ اما دولت ایران چه کرده است؟ این تحقیق با عنایت به این موضوع و ضرورت آن اقدامات دولت رابرای حل بحران آلودگی آب ایران مورد بررسی قرار داده است و با نگاهی اجمالی به فعالیتهای دولت در راستا، بحران آلودگی آب در ایران و سیاستهای دولت برای رفع آلودگی پرداخته است.

جلوگیری از آلوده شدن آب

در مصرف آب صرفه جویی کنید. این صرفه جویی، جلوی کمبود آب سالم را می گیرد و مقدار آب آلوده ای که نیاز به تصفیه دارد را کاهش می دهد

رنگ، روغن و مواد زباله را درون سینک ظرفشویی، راه‌آب حمام و دستشویی و یا توالت نریزید

از پودر لباسشویی، مواد تمیز کننده خانگی و صابون و شامپو استفاده کنید

از کودها یا حشره کش ها زیاد استفاده نکنید

مواد زباله را در رودخانه، دریاچه، جوی آب و … نریزید

 

لزوم وجود فیلتر مرحله ششم – فیلتر مواد معدنی

چرا دستگاه های شش مرحله ای فیلتر مواد معدنی (مینرال) دارند؟

خلاصه عملکرد فیلتر مرحله ششم دستگاه های تصفیه آب خانگی (فیلتر مینرالmineral filter) این است که مقداری مواد معدنی مثل كلسیم ،منیزیم، روی وآهن هستند كه برای بدن لازم میباشند را وارد آب آشامیدنی می كند و ph آب را تنظیم می كند.

فیلتر مواد معدنی - فیلتر مینرال - mineral filter
فیلتر مواد معدنی – فیلتر مینرال – mineral filter

در تصفیه آب آشامیدنی از روش اسمز معكوس استفاده میشود در این روش آب پس از خروج از فیلتر مرحله چهارم كه ممبران نام دارد ( یك غشای نیمه تراوا می باشد كه جهت حذف املاحات مضر وموادهای آلی وغیر آلی و میكروبها و نیترات و…استفاده می شود) كاملا تصفیه می شود.

آب پس از عبور از ممبران در مخازن دستگاها برای استفاده ذخیره می شود و در هنگام استفاده آب با عبور از فیلتر مرحله پنجم كه فیلتر كربن خطی نام دارد (كربن داخل این فیلتر از جنس زغال پوسته نارگیل میباشد كه برای از بین بردن طعم و بو ومزه بد آب استفاده میشود) طعم و بو ومزه اش كه ممكن است در اثر ماندن طولانی و استفاده نشدن از آب داخل مخزن تغییر كرده باشد بهبود مییابد و باكتریهایی كه ممكن است درآب ایجاد شده باشد را از بین می برد.

در ۵مرحله تصفیه آب به روش اسمز معكوس به دلیل وجود ممبران كه باعث میشود املاح آب تا ابعاد۰٫۰۰۱ میكرون را حذف كند كه بعضی از آنها برای بدن مفید ولازم میباشد  باید از فیلتر ششم بنام فیلتر مواد معدنی استفاده كرد كه این فیلتر شامل سنگهای دولمیت می باشد كه حاوی مقداری مواد معدنی مثل كلسیم ،منیزیم،روی وآهن هستند كه برای بدن لازم میباشند و این مواد را وارد آب آشامیدنی می كند و ph آب را تنظیم می كند كه این امر باعث میشود گوارش خوبی داشته باشیم و بسیار برای بدن مفید است.

تبلیغات منفی و غیر واقعی در مورد فیلتر مرحله ششم (فیلتر مینرالmineral filter)

متاسفانه برخی از سایتها مقالاتی راجع به مضرات فیلتر مرحله ششم از قبیل ایجاد سنگ كلیه و… یا اینكه دستگاهای تصفیه آب خوب باید ۵مرحله باشند ارائه داده اند كه صرفا جهت بازاریابی و فروش دستگاهای ۵مرحله شان می باشد وبرپایه مستندات علمی نیست این فیلتر ضرری برای بدن ندارد و فقط مقداری مواد معدنی كه در فرآیند تصفیه فیزیكی آب حذف می شود را وارد آب می كند و درصد آن بسیار كمتر از آنیست كه باعث ایجاد مشكلی درداخل بدن شود بلكه باعث هضم سریع و راحت تر مواد در داخل بدن و گوارشی بهتر می شود كه در نتیجه باعث نشاط و سلامت بدن می گردد.

لازم به ذكر است شركت عمران سازان مهاب وارد كننده دستگاهای تصفیه آب ۵ و ۶ و ۷ مرحله نیز میباشد و این حق را به مشتریان خود می دهد كه از بین دستگاها، دستگاه مورد نظر خود را انتخاب كنند و تمام دستگاها دارای استاندارهای جهانی می باشند .