دستگاه تصفیه نیترات آب و حذف نیترات از آب آشامیدنی

رودسان – دستگاه تصفیه نیترات آب و حذف نیترات از آب آشامیدنی – در این مطلب با نیترات و مضرات آن در آب آشامیدنی آشنا می شویم و به چگونگی حذف نیترات از آب آشامیدنی توسط دستگاه تصفیه آب خانگی می پردازیم.

نیترات چیست؟

نیترات و مضرات آن در آب آشامیدنی

نیترات (No-3) یکی از آنیون ها ی معدنی است که در نتیجه اکسید اسیون نیتروژن عنصری حاصل می شود.
این ماده یکی از عناصر بسیار ضروری برای سنتز پروتئین در گیاهان است و نقش مهمی را در چرخه نیتروژن دارد.
نیترات از طریق اکسیداسیون طبیعی تولید و بنابراین در تمام محیط زیست یافت می شود.
فاضلاب های شهری، صنعتی، مواد دفعی حیوانی وگیاهی در شهرهای بزرگ که دارای نیتروژن آلی هستند به خاک دفع می شوند.
در اثر فعالیت میکروارگانیزم های خاک نیتروژن آلی به یون آمونیوم(NH) تبدیل شده که به این پدیده Ammonifcation گفته می شود.
خاک توانائی نگهداری این ترکیب رادر خود دارد، اما به مرور طی پدیده دیگری به نام Nitrificationبخشی از یون آمونیوم ابتدا به نیتریت(No) وسپس به نیترات تبدیل می شود.
لایه سطحی خاک قادر به حفظ ونگهداری این دو ترکیب نبوده ودر نتیجه نیتروت ونیترات به آبها ی زیر زمینی راه می یابند.

دستگاه تصفیه آب

دستگاه تصفیه نیترات آب و حذف نیترات از آب آشامیدنی

ازآن جائی که نیترات در آب به صورت محلول وجود دارد، روش های معمول تصفیه آب قادر به حذف آن نیستند، ازاین‌رو نیاز به آن دسته ازروش های تصفیه پیشرفته می باشد که قادر به کاهش آلاینده های محلول هستند. از سوی دیگر چرخه نیترات سازی در شهرهایی که دفع نادرست فاضلاب از طریق چا ههای جذبی انجام می شود (مانند تهران، مشهد و تقریبا تمام شهرهای ایران ) همچنان ادامه دارد ومشکل تولید پیوسته نیترات وانتشارآن به آب های زیرزمینی راسبب می گردد.

اثرات غیر سرطان زائی نیترات موجود در آب آشامیدنی

نیترات حاصل از احیای نیترات معدنی وآلی پس از ورود به سیستم گردش خون، آهن همو گلوبین را اکسید نموده و از ظرفیت II به ظرفیت III تبدیل می نماید که در نتیجه هموگلوبین به متهموگلوبین تبدیل ظرفیت اکسیژن رسانی بسیارکمتری از هموگلوبین دارد ودر نتیجه به بافت ها اکسیژن کافی نمی رسد. بعداز مدتی رنگ پوست (در نا حیه دور چشم ودهان ) به تیرگی میگراید وازاین رو به آن سندرمBIueBabyمی گویند.
این عارضه اولین نشانه مسمومیت با نیترات است ونوزادان زیر شش ماه آسیب پذیرترین گروه سنی دراین مورد هستند، زیرا نوزادان برخلاف بزرگسالان علاوه بر PHبالای معده وزیادی باکتری های طبیعی احیاء کننده نیترات فاقد آنزیم برگشت دهنده متهموگلوبین به هموگلوبین هستند.
از دیگر علائم افزایش متهموگلوبین می توان به سردرد، خواب آلودگی واشکال در تنفس اشاره نمود.

اثرات سرطان زائی نیترات موجود در آب آشامیدنی

احتمال این که نیترات معدنی ویا آلی به عنوان یک عامل سرطان‌زا عمل نمایند بستگی به احیای نیترات به نیترت و واکنش های بعدی نیترت با سایر مولکول ها به خصوص آمین های نوع دوم، آمیدها و کاربامات ها دارد که منجر به تشکیل ترکیبات nitroso-N می گردد.
مطالعات انجام شده در کلمبیا نشان داده که رابطه معنی داری بین شیوع سرطان معده وغلظت نیترات درآب آشامیدنی برداشت شده از چاه ها وجود دارد.
اما بررسی های اپید میولوژیکی در دیگر نقاط دنیا رابطه مطمئنی رادر این زمینه نشان نداده است.
در کشور آلمان تحقیقاتی برروی جمعیت در معرض نیترات بالا در آب آشامیدنی انجام گرفت که رابطه معنی داری بین غلظت نیترات وافزایش تومورهای سرطان مغز به دست نیامد. مطالعات دیگر در دانشگاه نبراسکان نشان داد که رابطه معنی داری بین غلظت نیترات آب وافزایش شیوع یک نوع سرطان به میزان دوبرابر گردیده است.
با توجه به این که تعداد متغیرها دراین مطالعات زیاد بوده است، رابطه منطقی بین افزایش داده های موجود برای اظهار نظر قطعی کافی نیستند.
اما ثابت شده است که ترکیبات N-nitroso در حیوانات آزمایشگاهی سرطان زا می باشند.

مقدار استاندارد نیترات در آب آشامیدنی

با توجه به مطالعات به عمل آمده توسط سازمان بهداشت جهانی در مورد نیترات، این سازمان حداکثر مجاز ۵۰ میلیگرم درلیتر (برحسب نیترات)را اعلام نموده است.
استاندارد ملی ایران نیز برای نیترات همین مقدار می باشد. سازمان حفاظت محیط زیست ایالات متحده حداکثر مجاز نیترات را۱۰ میلی گرم در لیتر (برحسب نیتروژن ) قرار داده که معادل با ۸۲/۴۴میلی گرم در لیتر برحسب نیترات است.

وجود نیترات در آب های بطری شده (آب معدنی)؟

خبر وجود نیترات بالا در برخی آبهای بطری شده صحت دارد؟ – رییس سازمان غذا و دارو با بیان اینکه برخی آب های بطری نیترات بیش از حد مجاز دارند، گفت: نتیجه بررسی وضعیت آب های آشامیدنی بسته بندی هفته آینده اعلام می شود.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا ،رسول دیناروندافزود: وزیر بهداشت یک ماه به سازمان غذا و دارو فرصت داد که وضعیت آب های آشامیدنی بطری و بسته بندی شده را بررسی کند، این کار انجام شده و تقریبا به اتمام رسیده است و هفته آینده جمع بندی نهایی اعلام می شود.وی گفت: هنوز اطلاعات دقیق این بررسی را ندارم. این بررسی البته هر ساله انجام می شود. نتیجه سال گذشته این بود که حدود سه درصد آب های آشامیدنی بسته بندی غیر قابل تایید بودند که مجوز آنها رد شد.

وجود نیترات در آب معدنی تکذیب می شود؟

وجود نیترات آب های بطری شده (آب معدنی)

معاون غذا و داروی وزیر بهداشت افزود: نتایج این بررسی در سال ۹۳ نشان داد که از ۳۰۰ برند آب بسته بندی شده در کشور، ۱۰ برند دارای مشکل بودند و مهمترین مشکل آنها نیز میزان بالاتر از حد مجاز نیتریت و نیترات بود.

دیناروند گفت: برخی از این آب های بسته بندی شده از آب های زیرزمینی یا سطحی که با کودهای شیمیایی ارتباط داشتند، تهیه شده و میزان نیترات و آلودگی آنها بیش از حد مجاز بود.وی افزود: در بررسی امسال نیز اگر به چنین نتیجه ای برسیم، شرکت هایی که آب آشامیدنی آنها دارای آلاینده بیش از حد مجاز باشد دیگر اجازه تولید نخواهند داشت و این محصولات آنها از چرخه تولید خارج می شود.

سازمان غذا و دارو در پاسخ به این پرسش درباره آلایندگی جنس بطری این محصولات نیز توضیح داد: ممکن است برخی از این محصولات در بطری های خود از پلیمرهایی استفاده کننده که مواد آن به درون آب مهاجرت و آب را آلوده کند و اگر باقیمانده پلیمر در این آب ها بیش از حد مجاز باشد، عامل رد شدن آنهاست.

لازم به ذکر است، سیدحسن هاشمی وزیر بهداشت حدود چند هفته پیش اعلام کرد که به سازمان غذا و دارو یک ماه فرصت داده تا مشخص کند کدام آب های بطری شده واقعاً آب معدنی و سالم هستند و کدام ها نیستند و آیا بطری و بسته بندی آنها برای سلامت انسان مضر هست یا نه.به گفته وی، در مورد آب های بطری شده به خصوص آبهای چند منطقه خاص که اطلاعات آن را داریم مشخص شده که اطلاعات مندرج بر روی بسته بندی با محتوای آن یکسان نیست و باید با بررسی دقیق کارشناسی جلوی سوءاستفاده تولید کنندگان این اقلام گرفته شود.

فروشگاه اینترنتی دستگاه تصفیه آب خانگی و صنعتی عمران سازان مهاب

کیفیت آب آشامیدنی و خطر وجود نيترات

نیترات در بطری های آب معدنی

ایرنا:با توجه به بررسی وضعیت آب آشامیدنی بطریها در سال های اخیر حدود ۳% این آبها از نظر بهداشتی قابل تایید نبودند.

به گفته معاون غذا و داروی  وزیر بهداشت نتیجه این بررسیها نشان داد از میان ۳۰۰ برند آب معدنی در کشور ، ۱۰ برند آن دارای  میزان بیش از حد نیترات و نیتریت در آب بوده که آلودگی این آبها به نیترات ناشی از تماس آب های زیرزمینی یا سطحی با کود های شیمیایی بوده است.

نیترات متداول ترین آلاینده آب آشامیدنی
نیترات متداول ترین آلاینده آب آشامیدنی

سازمان غذا و دارو همچنین افزود : یکی دیگر از عوامل آلودگی آب معدنی، استفاده برخی از این محصولات از پلیمر در تولید بطری های آب است که مواد آن وارد آب می شود و آن را آلوده می کند که از دیگر عوامل آلودگی آب است.

به گفته وزیر بهداشت سلامت آب این بطری ها مورد بررسی کارشناسی قرار گرفته و در صورت وجود هرگونه تخلف از تولید این اقلام جلوگیری خواهد شد .

خطر وجود نيترات در آبهاي سطحي ناشی از نفوذ شیر آبه های زباله در آب

به گزارش خبرگزاری آریا به نقل از کارشناسان از نظر علمي نيترات ، در اثر تثبيت هوازي ترکيبات نيتروژن دار حاصل می شود و به عنوان ماندگارترین ترکيب اکسيژن دار آنها که به مقدار قابل توجهی به صورت محلول در آب موجود است، تلقی می شود .

از نظر شيميايي اين ترکيب واکنش پذير نبوده و تنها ميکروب ها توانایی احياي آن به نيتريت را دارند.

بعلاوه ،نيترات يکي از محلول‌ترين آنيون‌هاي شناخته شده است و به صورت نيترات سديم و نيترات پتاسيم در صنعت کشاورزی به عنوان کود به کار مي‌رود، یکی از منابع آلودگيهاي نيترات در آبهاي زير زميني استفاده از همین کودهاي شيميايي است.

 در آبهاي سطحي مقادير نيترات اغلب کم (از صفر تا ۱۸ ميلي گرم در ليتر) و به مراتب کمتر از آبهاي زيرزميني است. تخليه حجم انبوهي از فاضلاب ها و زهاب هاي کشاورزي و يا جاري شدن شيرآبه هاي زباله ، عمده ترین منبع ورود نيترات به آب هاي سطحي به حساب می آیند و این منابع علاوه بر این گاهاً موجب چندین برابر شدن میزان غلظت نيترات در آبهاي سطحی نسبت به مقدار آن در آبهای زیرزمینی می شوند.

نیترات و ضرورت حذف نیترات از آب آشامیدنی
نیترات و ضرورت حذف نیترات از آب آشامیدنی

بنا به اظهار کارشناسان مشاهده مقادير بيشتر از ۱۰ ميلي گرم نيترات در يک ليتر آب هاي زيرزميني ، هر چند کمتر از استانداردهاي رايج اين ترکيب در آب آشاميدني باشد، نشاندهنده تماس لايه آبدار با فاضلاب ها، زهاب کشاورزي، نشت از انبارها، شيرآبه هاي زباله بوده و به عنوان هشداري براي احتمال آلودگي آب به میکروب تلقي مي شود.

با توجه به اين که نيترات يک يون محلول در آب است (همچون سديم يا کلر موجود در نمک طعام) با عمل جوشاندن آب از بین نمی رود.

با جوشاندن آب فقط مي توانيم ميکروارگانیسم هاي موجود در آب را نابود کنیم که آن هم توسط کلري که در آب شهري تزريق مي شود قبلاً از بين برده شده است.

هشدار به تهرانی ها ! درباره کیفیت آب آشامیدنی

به گفته مدیر کل سلامت وزارت بهداشت در مصاحبه ای با پایگاه خبری  نامه نیوز آب آشامیدنی برخی از مناطق اطراف تهران به دلیل عدم اتصال به شبکه آب کشور محتمل بر آلودگی می باشد .

وی مشکل آب تهران را بنا به افزایش مصرف شهروندان و تامین آب آشامیدنی مناسب برای آنان اظهار کرد  و افزود کمبود بارش که خود مشکلاتی برای تامین آب شرب مصرفی است یکی از دلایلی است که موجب کاهش کیفیت آب می شود .

از دیگر عواملی که روی کیفیت آب تاثیر می گذارد میزان نیترات است ، روند افزایش آلودگی آب های زیرزمینی به دلیل افزایش میزان نیترات در آن است .

بنابراین استفاده کمتر از آب های زیرزمینی برابر است با حفظ تقریبی استاندارد آبی که با آب های زیرزمینی مخلوط می شود و چون نیترات علل افزایش آلودگی آب های زیرزمینی است ، مشکلاتی از قبیل کمبود آب و به دنبال آن استفاده بیشتر از آب های زیرزمینی دلیل احتمال افزایش نیترات در آب است .

بهترین دستگاه حذف نیترات و تصفیه سختی آببه گفته صادق نیت : برخی مناطق حاشیه ای تهران به دلیل متصل نبودن به شبکه آب کشور و وزارت نیرو از آب های مستقل(چاه های خصوصی و سایر روش ها) استفاده می کنند و از آب آشامیدنی استاندارد بهره مند نیستند.

در این زمینه وزارت بهداشت با همکاری وزارت نیرو برای حل مشکلات مناطق حاشیه ای تهران سعی در اتصال این حواشی به آب شهری و تبدیل آن به آب سالم (عاری از هرگونه املاح مضر) را دارند .

به گزارش نامه نیوز به نقل از صادق نیت یکی از معضلاتی که وزارت نیرو با آن مواجه است استفاده غیر قانونی از شبکه های آب توسط افراد سودجو و صدماتی که از این طریق به سیستم مذکور وارد می شود است که این امر نیز در کاهش کیفیت آب موثر است ، برای حل این مشکل نیز اقداماتی صورت خواهد گرفت .

میزان نیترات موجود در آب تهران چقدر است؟

به گزارش شهر خبر،هنوز خبر آلودگی آب تهران به نیترات به طور قطعی تایید نشده است و مردم پایتخت در خصوص سالم یا ناسالم بودن آب دچار سرگردانی هستند که در میان این سرگردانی ها خبر آلوده بودن آب معدنی ها به نیترات نیز منتشر شده است.

به گفته محمد باقر صدوق، مدیرکل وقت محیط ‌زیست استان تهران، میزان نیترات موجود در آب تهران بیشتر از حد استاندارد است و تهران از نظر میزان نیترات در آب رتبه اول را در کشور به خود اختصاص داده است.بحث آلودگی آب تهران به مجلس هم کشیده شد،بنا به اظهار حسنی عضو کمیسیون بهداشت مجلس درباره آلودگی آب آشامیدنی تهران نمی توان مسئله تامین آب قسمتی از مناطق جنوبی تهران که از چاه های سطحی ،بدون تصفیه وارد سیستم آب شهری می شود را نقض کرد .

نیترات موجود در آب تهران نگران کننده است؟

به گفته یکی دیگر از اعضای کمیسیون مجلس آب تهران آلوده است و تردیدی در این آلودگی از لحاظ وجود میکروب ها و فلزات سنگین  وجود ندارد.

بنا به اظهار واحد تحقیق و توسعه شرکت هیراب سان به نظر می رسد در چنین وضعیتی بهترین راه حل،استفاده از دستگاه تصفیه آب خانگی است.

این دستگاه ها نیترات موجود در آب را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران:

میزان بالای نیترات موجود در آب تهران سرطان‌زا است

نیترات متداول ترین آلاینده آب آشامیدنی
نیترات متداول ترین آلاینده آب آشامیدنی

استاندارد میزان نیترات در آب ۲۰ میلی‌گرم در لیتر است و میزان مطلوب آن ۱۰ میلی‌گرم در لیتر است / این میزان در کشورهای در حال توسعه و فقیر ۴۵ میلی‌گرم در لیتر تعیین شده اما از سال ۸۲ تاکنون استاندارد میزان نیترات در آب تهران به ۵۰ و بالای ۵۰ رسیده است.

ایلنا: رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران، گفت: بالابودن استاندارد میزان نیترات در آب تهران به ۵۰ و بالای آن سرطان‌زاست و زمینه کم خونی و ناراحتی‌های تنفسی را فراهم می‌کند.

به گزارش خبرنگار ایلنا، رحمت‌الله حافظی، در جلسه علنی امروز شورای شهر تهران پس از اظهارات وزیر نیرو، با بیان اینکه درباره وجود نیترات در آب تهران، گفت: ‌ میزان نیترات در آب بر حسب شرایط منطقه و قرار گرفتن لوله‌های آب و فاضلاب متغیر است.

وی ادامه داد: ‌ استاندارد میزان نیترات در آب ۲۰ میلی‌گرم در لیتر است و میزان مطلوب آن ۱۰ میلی‌گرم در لیتر است. این میزان در کشورهای در حال توسعه و فقیر ۴۵ میلی‌گرم در لیتر تعیین شده اما از سال ۸۲ تاکنون استاندارد میزان نیترات در آب تهران به ۵۰ و بالای ۵۰ رسیده است.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران، تاکید کرد: این میزان نیترات در آب، سرطان‌زاست و زمینه کم خونی و ناراحتی‌های تنفسی را فراهم می‌کند.

حافظی اعلام کرد: ‌ وجود نیترات در آب به دلیل وارد شدن فاضلاب به آب است لوله‌های آب سطح شهر تهران معمولا در کنار لوله‌های فاضلاب قرار دارند و شکستگی‌های لوله‌های آب یا فاضلاب باعثمی‌شود که هر یک از این لوله‌ها، میزان آب را به لوله‌های کناری خود بریزند.

وی ادامه داد: ‌ محاسبه هزینه‌ هر مترمکعب آب در تهران و مجموع ۱/۱ میلیارد مترمکعب مصرف آب روزانه تهران در ۳۶۵ روز سال مشخص می‌شود که حدودا سه میلیارد تومان برای آب تهران در هر روز هزینه می‌شود. در حالی که تنها یک درصد از این میزان آب، آب شربی است که مردم استفاده می‌کنند و ۹۹ درصد آن برای مردم استفاده نمی‌شود.

رییس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران در پایان صحبت‌هایش خطاب به وزیر نیرو گفت: سئوال من این است که سلامت آب شرب مردم تهران را شما تایید یا تعیین می‌کنید یا نه؟

افزایش قابل ملاحظه نیترات در آب شرب تهران

نیترات و ضرورت حذف نیترات از آب آشامیدنی
نیترات و ضرورت حذف نیترات از آب آشامیدنی

رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر نسبت به افزایش قابل ملاحظه و عبور از مرز استاندارد نیترات موجود در آب تهران هشدار داد و از وزیر کشور درخواست کرد در ۲۴ساعت آینده برای بررسی کیفیت آب تهران کمیته اضطرار تشکیل دهد.
به گزارش «دنیای اقتصاد»، روز گذشته رحمت‌الله حافظی رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران در جلسه علنی از افزایش قابل ملاحظه نیترات موجود در آب شرب برخی از مناطق تهران خبر داد و به دلیل سرطان‌زا بودن این ماده به مردم توصیه کرد به جای استفاده از آب لوله کشی از آب معدنی استفاده کنند. اگرچه بلافاصله این هشدار از سوی برخی مقامات مسوول دولتی از جمله استاندار تهران تکذیب شد اما او تاکید داشت: این تذکر با تکیه بر آمار و اطلاعات موثق ارائه شده و در صورت عدم پیگیری تعداد و اسامی مناطقی از تهران که بیشتر با این خطر مواجه هستند اعلام می‌شود.  به گفته او استفاده از آب لوله‌کشی با میزان نیترات غیراستاندارد برای شهروندان به‌ویژه برای کودکان زیر دوسال و سالمندان خطر ابتلا به سرطان را به دنبال دارد. حافظی تصریح کرد: آلودگی هوا قابل رویت است و همه آن را می‌بینند اما آلودگی آب قابل مشاهده نیست از این رو هرچه سریع‌تر این جلسه تشکیل شود.  رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران در توصیه‌ای به دستگاه‌های مسوول اظهار کرد:  به جای اینکه علیه این موضوع موضع‌گیری کنند نسبت به برنامه‌ریزی برای حل مشکل اقدام کنند. او در واکنش به اظهار نظر یکی از اعضای شورای شهر مبنی بر اینکه چرا قبل از تشکیل کمیته اضطرار آب این مورد را مطرح می‌کنید، تاکید کرد: به عنوان یک پزشک نمی‌توانم منتظر بمانم تا مسوولان از خواب بیدار شوند. سلامت مردم در برخی از مناطق شهر تهران تهدید می‌شود.  حافظی اعلام کرد: از مسوولان مربوطه، استانداری و سازمان آب می‌خواهم تا زودتر نسبت به تشکیل  این جلسه اقدام کنند در غیر این صورت موظف هستم، مستندات را ارائه کنم چرا که میزان نیترات آب شرب تهران در برخی از مناطق بیش از حد استاندارد است.

 آب تهران سالم است

هشدار رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران در حالی است که استاندار تهران در واکنش به این اظهارات وجود هر نوع آلودگی در آب شرب پایتخت را رد می‌کند.  حسین هاشمی استاندار تهران در این باره گفت: بر اساس آخرین اطلاعات از سازمان استاندارد آب شهر تهران سالم و استاندارد است. او افزود: مردم تهران نگران آلودگی آب نباشند چرا که اگر موردی باشد رسیدگی و اطلاع‌رسانی می‌کنیم.  به گزارش «دنیای اقتصاد» برخی از کارشناسان از چهار برابر شدن نیترات موجود در آب تهران خبر می‌دهند این در حالی است که میزان مجاز نیترات آب باید ۳۰ میلی گرم در لیتر باشد اما نیترات آب شرب برخی از مناطق تهران هم‌اکنون به حدود ۱۲۰ میلی گرم رسیده است.

نتایج آزمایش آب در ۱۰ نقطه تهران + نمودار 

بهترین دستگاه حذف نیترات و تصفیه سختی آب
بهترین دستگاه حذف نیترات و تصفیه سختی آب

تحقیقات مستقل روزنامه جام‌جم نشان می‌دهد آب تهران از نظر آلاینده «نیترات»، به جز یک منطقه از پایتخت، در دیگر مناطق دارای استاندارد قابل قبولی است.

به گزارش ایسنا، این روزنامه در ادامه گزارش مفصل خود از وضعیت آب تهران آورده است: شایعات متعدد درباره سلامت آب تهران از ماه‌ها قبل در کانون توجه رسانه‌ها و برخی مقامات پایتخت بوده است، به گونه‌ای که یک عضو شورای شهر تهران دو ماه قبل با اعلام آلوده بودن آب پایتخت به نیترات خواستار تشکیل کمیته اضطراری برای بررسی کیفیت آب تهران شده بود. وزیر بهداشت نیز مدتی قبل از خارج کردن چند حلقه چاه از شبکه آب تهران به دلیل بالابودن میزان نیترات آن از حد مجاز خبر داده و به شهروندان تهرانی نسبت به سلامت آب اطمینان داده بود.

با توجه به اظهارات گاه متناقض و گمانه‌زنی‌های مختلف پیرامون وضعیت آلاینده نیترات در آب تهران که غالباً بدون ارائه اعداد و ارقام نمونه‌برداری شده مطرح می‌شود، روزنامه جام‌جم در یک تحقیق مستقل، با نمونه‌برداری از آب ۱۰ نقطه مختلف در شهر تهران و آزمایش این نمونه‌ها در آزمایشگاهی معتبر به بررسی علمی مقدار نیترات موجود در آب تهران پرداخت.

نمونه‌برداری‌ها در تاریخ چهارم آذر صورت گرفته و مراحل انجام این تحقیق زیر نظر کارشناسان متخصص انجام شده است.

روزنامه جام‌جم در تحقیقات خود صرفاً به سنجش عامل «نیترات» در نمونه‌های خود و مقایسه آن با استانداردهای ملی و جهانی پرداخته و از سنجش دیگر عوامل فیزیکوشیمیایی و آزمایش‌های میکروبیولوژیک و بیولوژیک صرف‌نظر کرده است. نتایج این آزمایش‌ نشان می‌دهد بر اساس استانداردهای تعیین شده از طرف سازمان جهانی بهداشت (WHO) و همین طور استانداردهای اعلام شده از طرف مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از ۱۰ نمونه آب نمونه‌برداری شده در تاریخ چهارم آذر، مقدار نیترات در سه نمونه آب تهران، نزدیک به ۵۰ میلی‌گرم بر لیتر (به عنوان حد استاندارد مجاز برای آلاینده نیترات در آب آشامیدنی) بوده که یکی از آنها در مرز و اندکی بالاتر از حد مجاز به مقدار ۵۱٫۸ میلی‌گرم بر لیتر بوده است. نتایج آزمایشگاهی نشان می‌دهد هفت نمونه دیگر آب تهران از نظر مقدار نیترات در حد مجاز و پایین‌تر از استانداردهای اعلام شده است. در کل نتایج آزمایش هر چند حاکی از تفاوت مقدار آلاینده نیترات در مناطق مختلف تهران است، با این حال با استانداردهای مجاز نیترات در سطح ملی و جهانی فاصله چندان زیادی ندارد.

روزنامه جام‌جم لازم می‌داند بار دیگر تاکید کند آزمایش‌های انجام شده صرفاً مربوط به ارزیابی شاخص نیترات در آب تهران و در ۱۰ نمونه آب از ۱۰ منطقه شهر تهران در تاریخ ۱۳۹۳٫۹٫۴ است.

با توجه به برخی اخبار درباره بهبود کیفیت آب تهران در چند هفته اخیر از جمله اظهارات وزیر بهداشت مبنی بر بسته شدن چند حلقه چاه آب در هفته‌های گذشته، اظهار نظر درباره سلامت آب تهران پیش از تاریخ چهارم آذر (زمان نمونه‌برداری‌های روزنامه جام‌جم) برای ما مقدور نیست.

وضع نیترات در‌ آب‌ ‌مناطق مختلف تهران

بالا بودن نیترات آب در جنوب تهران و بویژه منطقه یافت‌آباد در کانون شایعات دو ماه گذشته بود که در برخی اظهارات غیررسمی کارشناسان نیز به آن اشاره شده بود. به همین علت در بررسی وضعیت نیترات در آب آشامیدنی تهران، شش نمونه‌برداری از ۱۰ نمونه‌‎برداری در این منطقه انجام شد که نتایج نشان می‌دهد میزان آلایندگی نیترات آب در این منطقه بالاتر از دیگر مناطق است. به طوری که نمونه آبی که از حوالی میدان الغدیر در محله یافت‌آباد گرفته شده به مقدار ۵۱٫۸ میلی‌گرم بر لیتر، اندکی بالاتر از حد مجاز است.

نمونه‌ تهیه شده از آب شرب بلوار معلم یافت‌آباد با نیترات به میزان ۴۶٫۵ میلی‌گرم بر لیتر، میزان نیتراتش فقط ۳٫۵ میلی‌گرم پایین‌تر از حد مجاز است که رقم قابل ملاحظه‌ای نیست. همچنین سطح نیترات در نمونه مربوط به خیابان بهمنیار نشان می‌دهد که آب این منطقه پس از محله یافت‌آباد با مقدار ۴۳٫۸ میلی‌گرم بر لیتر، میزان آلایندگی‌اش بسیار نزدیک به حد مجاز است.

با این حال آب هر دو منطقه بلوار معلم یافت‌آباد و خیابان بهمنیار از نظر سطح آلودگی به آلاینده نیترات کماکان در محدوده استاندارد برای آشامیدن قرار دارد. در این بین نمونه‌های تهیه شده از آب خیابان مدیریت و میدان توحید در تاریخ چهارم آذر، پاک‌ترین آب از نظر آلودگی به نیترات در میان دیگر مناطق تهران است. میزان این آلاینده در مناطق مذکور بسیار پایین‌تر از حد مجاز است. آلایندگی سایر نمونه‌ها به نیترات نیز عمدتا فاصله قابل قبولی تا حداکثر میزان مجاز دارد.

نتیجه‌گیری از آزمایش

نتایج نشان می‌دهد با توجه به استانداردهای سازمان جهانی بهداشت، آلودگی نیترات در آب بیشتر مناطق تهران پایین‌تر از حد مجاز بوده و فقط سطح آلایندگی در آب نواحی مربوط به جنوب غرب و منطقه یافت‌آباد در مرز استانداردهای تعیین شده برای آب آشامیدنی قرار دارد. البته باید در نظر داشت بنا بر استانداردهای اعلام شده از سوی سازمان جهانی بهداشت، مصرف این آب در صورتی که فاقد آلودگی میکروبی باشد و به طور مداوم شرایط بهداشتی آن زیر نظر باشد – اتفاقی که عملا در تصفیه‌خانه‌های تهران رخ می‌دهد – مصرف این آب برای کودکان شیرخوار نیز بلامانع است.

نیترات و نیتریت چیست؟

نیترات عامل آلودگی آب تهران
نیترات عامل آلودگی آب تهران

نیتروژن در شکل نیترات (NO3-) و نیتریت (NO2-) در مواد غذایی مختلف وجود دارد و در نتیجه سوخت و ساز پروتئین در بدن نیز تولید می‌شود. با این حال معمولا میزان آن به قدری کم است که مشکلی برای بدن ایجاد نمی‌کند. استفاده از کودهای شیمیایی نیتراته مورد استفاده در کشاورزی، هرزآب‌های ناشی از آن و همچنین فاضلاب‌های شهری ناشی از فاضلاب‌های انسانی که به‌درستی دفع و فرآوری نمی‌شود اصلی‌ترین عامل افزایش نیترات در آب و خاک است. نیتریت پایداری کمی دارد و نیترات با احیا به نیتریت تبدیل می‌شود.

به این ترتیب در بدن ما بسیاری از باکتری‌ها و فرآیندهای گوارشی نیترات را به نیتریت تبدیل می‌کند. نیترات وارد شده به بدن از راه آب و غذا بیش از ۹۰ درصد جذب شده و از طریق ادرار نیز دفع می‌شود. به بیان دیگر اما تبدیل نیترات به ترکیبات دیگری مثل نیتریت و نیتروزآمین در بدن می‌تواند خطرناک باشد.

استاندارد مجاز نیترات در آب چقدر است؟

استاندارد سازمان جهانی بهداشت برای نیترات و نیتریت در آب آشامیدنی به ترتیب ۵۰ و ۳ میلی‌گرم بر لیتر است. همچنین این استاندارد برای ترکیب نیترات نیتروژن و نیتریت نیتروژن به ترتیب ۱۱ و ۰٫۹ میلی‌گرم در لیتر است. کشورهای مختلف براساس مقدورات و ظرفیت زیرساخت‌های پالایش آب خود و با توجه به اهمیت سلامت مردم، حد استانداردهای آلایندگی آب را تعیین می‌کنند. به طوری که بسیاری از کشورهای توسعه یافته مانند ایالات متحده حداکثر استاندارد مجاز برای نیترات در آب آشامیدنی را ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر اعلام کرده‌اند. با این حال استاندارد اعلام شده از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران برای میزان نیترات در آب آشامیدنی از استاندارد سازمان جهانی بهداشت تبعیت می‌کند و حداکثر مقدار مجاز نیترات در آب ۵۰ میلی‌گرم بر لیتر اعلام شده است. در بریتانیا نیز سازمان بازرسی آب آشامیدنی، میزان استاندارد مجاز نیترات در آب را ۵۰ میلی‌گرم بر لیتر عنوان کرده است.

خطر بالا بودن نیترات در آب آشامیدنی برای بزرگسالان

نیترات زیاد در بدن به تشکیل ترکیباتی به نام نیتروز منجر می‌شود که برخی از آنها سرطان‌زاست. هرچند هنوز نتایج قطعی مبنی بر بالارفتن احتمال ابتلا به سرطان در نتیجه بالا بودن نیترات آب به دست نیامده است و برخی مطالعات آن را تائید و برخی دیگر این احتمال را رد می‌کنند. همچنین برخی مطالعات نشان داده که بالا بودن نیترات در آب می‌تواند موجب کاهش جذب ید در بدن و اختلال در کار غده تیروئید شود. تحقیقات دیگری نیز نوعی ارتباط بین دیابت در کودکان با بالا بودن نیترات در آب را نشان می‌دهد؛ هر چند هنوز قطعیتی در این مورد وجود ندارد.

از آنجا که آب تبخیر و دوباره سرد و مایع شده (آب مقطر) فاقد نیترات است، برخی کارشناسان استفاده از این آب را برای گروه‌های سنی پایین توصیه می‌کنند؛ با این حال استفاده مداوم از آب مقطر نیز خالی از اشکال نیست. به علاوه لازم است توجه داشته باشید تصفیه‌کننده‌های خانگی آب قادر به کاهش نیترات آب نیست و کاهش نیترات باید در تصفیه‌خانه و با استفاده از روش‌های استاندارد انجام شود.در این بین برخی کارشناسان تنها پایین‌تر بودن میزان نیترات از حد مجاز را کافی نمی‌دانند. بنا بر گفته آنها برای حفظ سلامت مردم نه‌تنها میزان نیترات نباید به صورت مقطعی از حد مجاز فراتر برود، بلکه در دراز مدت باید از این حد دور باشد.

این در حالی است که بنا به گفته رحمت‌الله حافظی، ماجرای آلودگی سال ۹۳ با مشخص شدن نتایج نمونه‌گیری‌های انجام شده در شهریور آغاز شده است که نشان می‌داد آلایندگی عامل نیترات در آب هشت منطقه تهران بالاتر از حد استاندارد و مجاز بوده است.

خطر برای نوزادان شیرخوار

همان طور که پیشتر اشاره شد، نیترات وارد شده در بدن از طریق فعالیت باکتری‌ها و دستگاه گوارش به نیتریت تبدیل می‌شود. نیتریت زیاد نیز موجب از دست‌رفتن توانایی هموگلوبین خون برای حمل اکسیژن می‌شود. با این حال در بدن نوجوانان و بزرگسالان آنزیمی وجود دارد که می‌تواند این توانایی را دوباره به هموگلوبین برگرداند، اما در بدن نوزادان شیرخوار این آنزیم بسیار کم است و به دلیل مصرف بیشتر آب نسبت به وزن بدن در کودکان، در صورتی که بیش از ۱۰ درصد هموگلوبین در بدن نوزاد توانایی حمل اکسیژن را از دست بدهد، ممکن است نوزاد دچار «سندرم کودک کبود» شود؛ عارضه‌ای که در نتیجه کاهش اکسیژن در جریان خون نوزادان بروز می‌کند.

میزان نیترات موجود در آب تهران چقدر است؟
میزان نیترات موجود در آب تهران چقدر است؟

در این بین نوزادان کمتر از سه ماه که با شیرخشک تغذیه می‌شوند بیشتر در معرض خطر هستند. اگر از آب حاوی نیترات زیاد برای درست کردن شیرخشک برای این نوزادان استفاده شود، احتمال بروز این بیماری در آنها افزایش می‌یابد.

به طوری که گفته می‌شود چنانچه میزان نیترات در آب بیشتر از ۱۰۰ میلی‌گرم بر لیتر باشد، نباید از آن برای تغذیه نوزادانی استفاده کرد که شیرخشک مصرف می‌کنند.

چندی پیش حسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت با تأکید بر از چرخه خارج کردن چند حلقه چاه که میزان نیترات در آب آن بالاتر از حد مجاز بود به شهروندان تهرانی نسبت به سلامت آب اطمینان داد.

با این حال اظهارات رحمت‌الله حافظی، رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران مبنی بر افزایش قابل ملاحظه نیترات موجود در آب شرب برخی مناطق تهران و درخواست وی برای تشکیل کمیته اضطرار برای بررسی کیفیت آب، جرقه‌ای برای آغاز دور جدیدی از مجادلات رسانه‌ای اخیر میان مسئولان بود که با گذشت چند هفته، بدون حصول نتیجه‌ای مثبت برای افکار عمومی، صرفاً به ابهامات در این خصوص افزود.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران در هشتم مهر امسال نتایج داده‌های در اختیار خود را به این صورت بیان کرد: «سازمان جهانی بهداشت می‌گوید آب مصرفی کودکان زیر ۱۰ سال باید کمتر از ۱۰ میلی‌گرم در لیتر نیترات داشته باشد و این موضوع درباره نوزادان زیر سه ماه جدی‌تر است؛ زیرا می‌تواند باعث مرگ آنها شود.»

به نظر می‌رسد این ۱۰‌ میلی‌گرم بر لیتر در اظهارات رحمت‌الله حافظی، همان استانداردی باشد که بیشتر کشورهای توسعه‌یافته آن را به عنوان استاندارد مجاز برای سطح نیترات در آب شرب پذیرفته‌اند. زیرا به استناد ویراست چهارم راهنمای کیفیت آب آشامیدنی (Guidelines for Drinking-Water Quality) منتشر ‌شده از طرف سازمان جهانی بهداشت، حد خطرناک این عدد، حتی بالاتر از حد استاندارد مجاز برای نیترات اعلام شده است.

همچنین در همان گزارش، رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران میزان نیترات را در آب سدها ۱۰ و در آب چاه‌ها ۶۰ میلی‌گرم بر لیتر و میزان نیترات نهایی موجود در آب شرب شهر را در نتیجه اختلاط آب سد و چاه حدود ۳۰ میلی‌گرم بر لیتر بیان کرده بود که البته همین رقم نیز پایین‌تر از حد استاندارد مجاز اعلام شده از طرف سازمان جهانی بهداشت به مقدار ۵۰ میلی‌گرم بر لیتر است.

روش تصفیه نیترات آب آشامیدنی فاضلاب
روش تصفیه نیترات آب آشامیدنی فاضلاب

منبع: فروشگاه اینترنتی دستگاه های تصفیه آب خانگی و صنعتی عمران سازان مهاب